Bademcik Ameliyatı (Tonsillektomi) Nedir?
Tonsillektomi veya bilinen diğer adıyla bademcik ameliyatı, bademciklerin tamamen alınması için yapılan cerrahi bir operasyondur. Boğazın arka kısmında bulunan ve boğazı çeşitli mikroorganizmalara karşı koruyan bademcik önemli bir unsur olsa da, sorunlu durumlarda tamamen alınması hayati risklere veya bağışıklık düşüklüğüne neden olmaz. Genellikle çocuklarda sıkça yapılan bu işlem, gerekli görüldüğünde yetişkinlerde de başarıyla uygulanmaktadır.
Bademcik Ameliyatı Neden Yapılır?
Bademcik ameliyatına karar verilmesini gerektiren başlıca durumlar şunlardır:
- Çocuklarda 2 yıl içinde sık sık tekrarlayan bademcik iltihapları.
- Bademcik çevresinde apse oluşumu (Peritonsiller apse).
- Özellikle çocuklarda korkutucu olabilen uyku apnesi ve horlama.
- Yutkunmayı ve nefes almayı zorlaştıran anormal bademcik büyümesi.
- Bademciklerde tüberküloz veya tümör (kötü huylu hücre) oluşumu şüphesi.
Bademcik Ameliyatı Nasıl Yapılır? Hangi Yöntemler Kullanılır?
Operasyon çoğunlukla genel anestezi altında yapılır ve hasta hiçbir acı hissetmez. Ağzın açık kalmasını sağlayan özel aletler kullanılarak bademcikler şu tekniklerle alınabilir:
- Termal Welding: Kesici alet kullanılmadan ısı enerjisi ile bademciklerin alındığı, kanama oranının en düşük olduğu ve iyileşmenin hızlı olduğu güncel yöntemdir.
- Elektrokoter: Isı yöntemi kullanılarak bademciklerin alındığı ve kanamanın anında durdurulduğu tekniktir.
- Soğuk Bıçak (Klasik Yöntem): Neşter kullanılarak bademciğin alındığı, sonrasında dikiş veya koter ile kanamanın durdurulduğu geleneksel yöntemdir.
Sık Görülen Bademcik Hastalıkları ve Belirtileri
Bademcikleri etkileyen yaygın hastalıklar ve yol açtıkları şikayetler şunlardır:
- Akut Tonsilit (Bademcik İltihabı): Titreme, yüksek ateş, yutma güçlüğü, eklem ve kulak ağrısı ile kendini gösterir.
- Öpücük Hastalığı (Enfeksiyoz Mononükleozis): Tükürükle bulaşır; bademciklerde kızarma, beyaz lekeler, ateş ve şiddetli boğaz ağrısı yapar.
- Difteri: Yakın temasla bulaşır; nefes darlığı, ses kısıklığı ve lenf bezlerinde şişmeye neden olur.
- Kızıl Hastalığı: Özellikle kış aylarında çocuklarda görülür; dilde kırmızı benekler ve vücutta döküntüler ile karakterizedir.
Ameliyat Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ameliyat Öncesi:
- Operasyondan en az 1 hafta önce sigara ve alkol kullanımı bırakılmalıdır.
- Kan tahlilleri ve anestezi uygunluk testleri eksiksiz yapılmalıdır.
- Kullanılan düzenli ilaçlar (özellikle kan sulandırıcılar) ve kronik hastalıklar doktora bildirilmelidir.
Ameliyat Sonrası:
- Anesteziye bağlı mide bulantısını önlemek için ilk 4 saat yeme-içme yapılmamalıdır.
- İlk günlerde katı, sıcak ve asitli gıdalardan uzak durulmalı; ılık çorba, püre ve dondurma gibi yumuşak gıdalar tüketilmelidir.
- Boğazın nemli kalması için bol su içilmelidir.
- Sadece doktorun reçete ettiği ağrı kesiciler kullanılmalıdır. İlk gün istirahat edilmeli ve ağır sporlardan kaçınılmalıdır.