Baş ve Boyun Cerrahisi Nedir?
Baş ve boyun cerrahisi, bu bölgede yer alan tiroid bezleri, gırtlak, tükürük bezleri, kaslar ve kıkırdaklarda meydana gelen tüm hastalıkları kapsayan kritik bir tıbbi alandır. Genellikle Kulak Burun Boğaz (KBB) birimi dahilinde yürütülen bu cerrahi branş, baş ve boyun bölgesindeki hayati organların sağlığını korumayı hedefler. Erken teşhis ve doğru tedavi, hastaların yaşam kalitesini artırmak için büyük önem taşır.
Sık Görülen Baş ve Boyun Hastalıkları
Bu cerrahi alanın ilgilendiği başlıca sorunlar şunlardır:
- Tiroid, gırtlak (larenks), tükürük bezi, ağız içi, yutak ve burun içi kanserleri.
- Bademcik, geniz eti ve larenks hastalıkları.
- Sinüzit ve orta kulak iltihabı.
- Ses tellerinde nodül ve tümör oluşumları.
- Yüz felci, solunum güçlüğü, uyku apnesi ve horlama.
- Burun ve çene kırıkları.
Baş ve Boyun Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?
Aşağıdaki şikayetlerden bir veya birkaçını yaşıyorsanız zaman kaybetmeden bir KBB uzmanına başvurmalısınız:
- İşitme kaybı, kulak çınlaması ve bunlara eşlik eden baş dönmesi (denge problemleri).
- Seste çatallaşma, uzun süreli ses kısıklığı (genellikle ses teli nodülü kaynaklı).
- Sık tekrarlayan burun kanamaları veya sinüzit kaynaklı kronik burun tıkanıklığı.
- Nefes darlığı ve yutkunma güçlüğü.
- Kulak, çene, alın ve göz çevresinde inatçı ağrılar.
- Ağız içinde kanamalar veya dudak/dil çevresinde uzun süre iyileşmeyen yaralar.
- Boyun ve baş bölgesinde ele gelen şişlikler (kitleler).
Tiroid Hastalıkları ve Vücuttaki İşlevi
Boyunda bulunan tiroid bezleri metabolizmayı düzenler, beyin/sinir sistemini destekler ve kalp atış hızını dengeler. Tiroid fonksiyonunun veya yapısının bozulmasıyla ortaya çıkan hastalıklar şunlardır:
- Hipertiroidizm (Zehirli Guatr): Tiroidin fazla çalışmasıdır. Çarpıntı, kilo kaybı, sinirlilik, terleme, el titremesi ve gözlerde büyüme gibi belirtiler verir. Tedavisinde anti-tiroid ilaçlar, radyoaktif iyot veya cerrahi (tiroid bezinin bir kısmının alınması) uygulanır.
- Hipotiroidizm: Tiroidin az çalışmasıdır. Halsizlik, kilo alma, unutkanlık, kabızlık, üşüme ve seste kalınlaşma yapar. Tedavisi ömür boyu dışarıdan tiroid hormonu takviyesi ile sağlanır.
- Tiroid Nodülleri ve Guatr: Tiroidin büyümesi (guatr) ve içinde yumrular (nodül) oluşmasıdır.
- Tiroid Kanseri: Yutkunma güçlüğü, boğazda yumru hissi ve ses kısıklığı ile belirti verir. Tedavisi tiroid bezinin cerrahi olarak tamamen çıkarılmasıdır.
KBB Hastalıklarında Modern Tedavi Yöntemleri
KBB ve baş-boyun cerrahisinde uygulanan başlıca tedavi yaklaşımları:
- Bademcik İltihabı: İlaç tedavisine yanıt vermeyen tekrarlayan enfeksiyonlarda cerrahi operasyon (Tonsillektomi) uygulanır.
- Sinüzit: İlaçla veya gerektiğinde endoskopik cerrahi ile tedavi edilir.
- Burun Tıkanıklığı ve Eğriliği: Nefes almayı zorlaştıran kemik/kıkırdak eğrilikleri Septoplasti veya Rinoplasti işlemleriyle düzeltilir.
- Vertigo (Baş Dönmesi): İç kulak kristallerinin oynaması kaynaklı ise özel manevra hareketleri ve destekleyici ilaçlarla tedavi edilir.